Considerando circumstancianan exepcional di e caso

Leynan local y di reino hulandes, pero sigur tambe principionan di periodismo responsabel, no ta impedi un planta di televishon pa re-transmiti un reportahe traha cu ‘camera scondi’ of declaracion di un hende graba sin su conocemento. E conclusion aki por yega n’e despues di un revision municioso di nos leynan civil aki na Aruba, esnan di reino hulandes, pero tambe hurisprudencia den casonan cu a aparece dilanti di e ‘Conseho di Periodismo”di Hulanda, conoci den lenga hulandes como “Raad voor de Journalistiek’. Cu otro palabra, e argumento pseudo huridico di gerencia di TeleAruba pa no a pasa e programa ‘Un dia den Bida’ produci pa Poentje Castro no tin muchu validez.
E argumento pa no pasa e programa pa motibunan huridico no tin muchu validez pasobra na prome lugar, transmicion of no di e programa no por ta basa ariba argumentonan huridico sino periodistico. Esaki pasobra den mundo di television y radiodifusion ta un hecho cu tur hende cu bai di acuerdo pa haci un entrevista, mester realisa cu e loke e bisa, tanto PROME, DURANTE of DESPUES di e entrevista por y ta worde graba y cu tur loke e persona bisa of haci por y ta worde usa periodisticamente. Un ehempel cla di esaki ta e afamado programa na television hulandes, ‘Pauw & Witteman’, unda despues cu ‘oficialmente’ e transmision a termina, Joran van der Sloot a tira un glas di biña den cara di e periodista investigador, Peter R. de Vries. Aunke productornan di e programa aki a cuestiona e forma con otro canalnan di television a haña e material videografico, nan no por a haci nada nada pa stroba su re-transmision den otro programanan di noticia.
Trankilamente
Kisas e hurisprudencia mas viable den e caso aki ta veredictonan di ‘Raad voor de Journalistiek’ di Hulanda, cu den un veredicto di 1998 a bisa bon cla cu e decision pa retransmiti tipo di productonan periodistico asina mester ta basa riba consideracionnan circumstancial. Si ta trata aki di un transmision cua su contenido ta sirbi interes general of si esaki ta promove e procedimento hudicial di un caso penal, por pasa esaki trankilamente. Mester bisa aki cu na Ulanda, 95% di casonan entama pa ciudadano of instancianan contra un medio di comunicacion of un periodista ta aparece dilante di e conseho aki. Atraves di añanan e conseho aki a bin ta gosa di mas y mas respet, specialmente pa su veredictonan hopi bon argumenta. Mester bisa aki tambe cu e hurisprudencia den tipo di casonan aki ta basa ariba e practica di ‘camera scondi’ esta, filma of graba un persona of su declaracionnan, sin cu e ta na altura di esaki. Sinembargo, den esencia ta trata aki di mescos, como cu a graba declaracionnan haci pa un persona despues cu ‘oficialmente’ e entrevista a caba y esaki, sin su conocemento.
“Zwaarwichtige redenen”
Na 1998, e conseho di periodismo a duna un veredicto den un caso cu un ciudadano a cuminsa contra precisamente e periodistia investigador Peter R. de Vries . E ciudadano no tabata di acuerdo cu Peter R. de Vries, cu un camera scondi,a graba su “andanzanan” den seno di baho mundo hulandes, incluso algun esena durante cua por a mir’e ta hala cocaina. De e veredikto aki, e conseho a dictamina : “Het standpunt van de Raad luidt dat journalisten slechts in uitzonderlijke gevallen gebruik mogen maken van een verborgen camera of microfoon om vermeende misstanden aan de kaak te stellen. Als regel moeten zij met open vizier te werk gaan en mogen zij niet met verborgen apparatuur opnamen maken en die uitzenden zonder medeweten of toestemming van de betrokkenen. Alleen zwaarwichtige redenen van algemeen belang kunnen een afwijking van die regel rechtvaardigen”. E conseho ta sigui bisa, “De Raad vindt het gebruik van verborgen apparatuur alleen toelaatbaar als na behoorlijk onderzoek is gebleken dat de journalist geen andere middelen tot zijn beschikking heeft om ernstige misstanden of rechtsschendingen te openbaren, overeenkomstig de taak van de pers in een democratische samenleving. Voordat tot openbaarmaking wordt besloten, moeten degenen die daarvoor journalistiek verantwoordelijk zijn, een zorgvuldige afweging maken tussen het belang van vrijheid van meningsuiting en het recht op privacy. De Raad meent dat het besluit om gebruik te maken van verborgen opname-apparatuur en de opnamen vervolgens uit te zenden slechts voldoende verantwoord kan worden geacht, als de belangen die daarbij gediend zijn in ruime mate opwegen tegen de inbreuk die door de opnamen wordt gemaakt op rechten en rechtmatige belangen van de betrokkenen”.
Perspectiva
Poniendo e veredicto aki den perspectiva di e caso ‘Poentje Castro- Patrick van der Eem” mester sali for di e punto di bista cu durante e combersacion cu a sigui despues di e entrevista encuestion, a surgi declaracionnan cu na opinion periodistico di Castro tabata suficiente “zwaarwichtige redenen van algemeen belang” pa a pasa esakinan den su programa. No mester lubida cu accionnan di Van der Eem na Ulanda, esta filmacion di Joran van der Sloot cu camera scondi (!) tabata “zwaarwichtige redenen van algemeen belang”, cu hasta Ministerio Publico a haci un peticion na Corte di Hustisia pa encarselacion di nobo di Van der Sloot. Ta bin aserka cu declaracion di Van der Eem, cu e sa ta ken ta e persona cu a deshaci di e curpa di Natalie Holoway por worde considera como un intento sincero pa publica ‘ernstige misstanden of rechtsschendingen’, manera e veredicto di e conseho ta describi esaki. Ariba nan mes motibunan valido pa gerencia y direccion di e departamento di noticia di Telearuba pa permiti transmision di e segmento aki den e programa di diahuebes ultimo.

Bob Harms
Ciudadano y docente di periodismo