Submitted by admin on Thu, 13/03/2008 - 19:34.
Skina di Sorti, awe djaweps 13 di mart di 2008, ta kuminsá ku deseá tur hende un bon dia. Tin algun konsepto ku si nos polítikonan no internalisá (hasi parti di nan sistema emoshonal i rashonal), nan no por elevá nan mes riba e nivel aktual di kanibalismo moderno (instinkto defenso ku ta redundá nan akshonamentu pa hasi daño no otro su imágen). Hiba un debate ta nifiká ku bo mes tin un kuadro di pensamentu ku bo ta defendé i komo táktika bo ta mustra riba inkoherensia den e pensamentu opuesto. Sin kuadro di pensamentu propio un debate no ta posibel.
****
Evaluá i analisá kuadro di pensamentu di un otro, no ta un debate, i ta nifiká ku bo ta buska pa komprondé ta kiko e kuadro di pensamentu ta, i den un siguiente fase por analisá i evaluá e kuadro di pensamentu pa despues saka un ke otro konklushon al respekto. Na momentu ku bo saka ékis konklushon, bo por papia di un kuadro di pensamentu derivá riba kual bo por debatí ku e sostenedó di e kuadro di pensamentu original òf otro derivadonan.
****
Den nos práktika polítiko, ta masha poko tin un kuadro di pensamentu propio (lokual ami a bini ta señalá den un forma konsistente) i esnan ku no tin un kuadro di pensamentu propio no ta sigui un proseso pa yega na un kuadro di pensamentu derivá tampoko. Den Skina di ayera mi a indiká ku por ehèmpel MAN tabata esun indiká den oposishon pa profilá ku un kuadro di pensamentu propio i konsekuentemente mester tabata kla pa hiba debatenan fruktífero riba hopi tema di gobernashon.
****
MAN tabata tin sierto “draagvlak” pa un filosofia (no eksplísito) di gobernashon (pragmátiko) ku eksponentenan ku por a interkambiá fuerte ku gobièrnu a base di un outoridat moral derivá for di akshon konkreto durante di e periodo di gobernashon anterior na nivel insular. Outoridat moral ta evitá ku un postura di saber ta wòrdu pèrsibí komo arogansia. Lider polítiko di MAN Ing. Charles Cooper Msc, a laga un bentaha stratégiko grandi slep for di su man (en bes di hisa man wante, el a habri man lag’é kai).
****
Riba tereno estatal, apénas por tin kuadronan di pensamentu derivá. Te na momentu ku e akuerdo di Spaanse Hof a haña un karakter di profilamentu polítiko, tur partido ku representashon den Konseho Insular tabata “on board”. Ta e ora ei a surgi un guera di imágen infantil, ku kreamentu di barera (“loopgraven”) pa krea e persepshon di distansia konseptual. Mi a mustra algun dia atras ku te hasta ku independepistanan por yega na konsenso si aseptá ku tabata kestion di “noodweer exces” (pa un situashon di krísis a entrega riba algun aspekto di outonomia).
****
Pero kohiendo imágen propio tene duru, ta ataka riba asuntunan irevokabel, miéntras otronan ta persistí den “drogredenering” pa ninga lokual ta “feitelijk”, esta ku a entregá riba e posishon original. Un otro elemento determinante di e klima polítiko molestoso di momentu ta e falta di identifikashon di e respektivo organisashonnan polítiko ku un kousa sosial. E motibu pa kual diferente organisashon polítiko a mira lus di dia, no por wòrdu rekonosé den e práktika polítiko di e respektivo miembronan.
****
Mi a mustra kaba ku tantu PAR komo MAN a faya na reposishoná partido despues ku nan práktika polítiko no ta korespondé mas ku e pretenshon estatal ku ta ankra den nan statutonan i ta konopá ku e respektivo nòmber di partido. Pa miedu infundá ámbos organisashon a laga oportunidat genuino pa reposishoná pasa. Lokual mester a bira un punto fuerte ku mira riba futuro awor ta keda un punto di debilidat.
****
Pa FK, e pragmatismo ideológiko mester a redunda den hopi mas tantu kuadronan di pensamentu derivá ku a keda presentá te ainda. Riba tereno di deporte i awor riba kosto di energia FK ta presentando alternativanan aislá ku no ta splika kon ta atendé ku e buraku ku e alternativa ta laga riba otro áreanan di gobernashon. Bahamentu di akseins ta trese kuné un redukshon di entrada di gobièrnu ku ta impliká ku un kaminda tin di entrega. Pues lokual ta falta ta un kuadro di pensamentu (un kapstòk na kual e respektivo ideanan ta kologá).
****
E lokual PS ta faya riba dje, ta hustamente lokual Lorito a indiká kaba esta, un mobilisashon di protesta ta pèrdè outoridat moral na momentu ku e adoptá práktikanan di esnan ku e ta kritiká. NPA di Nelson Pierre, despues di su partisipashon den koalishon, a keda sin un identifikashon polítiko. El a entregá su kara di revolushon sosial (no sosialista, ta inkorekto pa asosiá Nelson Pierre ku komunismo pasobra nunka el a promové e idiologia sosialista) ku algun akshon di polítika tradishonal (den kestion di nombramentu polítiko).
****
PAR práktikamente a bandoná e filosofia di práktika polítiko inovador i práktikamente ta hiba un práktika di pragmatismo polítiko (ta p’esei e posibilidat pa amplia koalishon ta grandi, kontal ku tin disposishon mental pa hasié) ku algun miembro mal pero mal pegá den práktika di polítika sumamente tradishonal. E problema ta sinta den ophetivonan di término korto i spesífikamente di ambishon polítiko personal di diferente miembro.
****
Mi ta ripití ku den un aserkamentu stratégiko, ophetivonan di término korto hamas i nunka mester haña preferensia riba ophetivonan di término largu. Den kuadro stratégiko, un rekurso òf instrumento su importansia, ta wòrdu determiná den su impakto riba alkansamentu di ophetivonan den futuro. Den wega di skak, e pion ku bo ta konvertí pa un dama den e fase final di wega, tin mas peso ku e dama original ku na dado momentu bo ta sakrifiká pa por tin e pion den posishon pa por konvertié na e momentu deseá.
****
E formashon di koalishon na nivel insular ta un ehèmpel kla kon ophetivo di término korto (pasa e “Slotverklaring” pa kaba) ta pisando un tòn riba PAR i PNP ku tin di karga konsekuensia di un “bestuurscultuur” ku ta afektando nan kredibilidat. Kredibilidat ta un dje elementonan ku ta duna un organisashon i persona outoridat moral. E kestion di “oogluikend toelaten” di sierto aktonan gubernamental, a hasi kalke debate riba “deugdelijk en behoorlijk bestuur” un esenario pa e pòchi ku ta reprochá e ketel ku e tin spat pretu na su kurpa.
****
PNP di su parti tin un asuntu di pèrdè identifikashon ku e kousa di emansipashon di pueblo. E partido no ta “front runner” mas den e proseso di emansipashon. Ta bon pa mas trempan ku tardi PNP redefiní e konsepto di emansipashon pa duna e proseso aktual un lugá den esei. Den un aserkamentu stratégiko, bo tin di revaluá bo meta kontra di e époka ku bo ta biba den dje. Kiko mester fustan bou di emansipashon, ki logronan a keda optene, kon nan ta relata ku e situashon di momentu i unda tin di bai.
****
Bo no por laga un situashon di duda perdura i yega na e momentu ku básikamente bo meta statutario a pasa pa historia. Na e momentunan aki no tin ningun posishonamentu polítiko ku base fuerte pasobra ningun no por wòrdu relatá na punto di prinsipio di e respektivo partidonan polítiko. Revolushon sosial por ehèmpel no ta algu ku bo por mira den akshonamentu konsistente di ningun dje partidonan ku ta pretendé di ta karga e lucha ei.
****
Lokual tin awor aki ta lucha pa popularidat kaminda ta usa loke sea. Un oportunismo ku ta hiba diferente aktor polítiko den proseso di deterioro serio di integridat personal i profeshonal. E dicho ku ta bisa ku poder ta korumpí (mas bien ta kestion di ambishon pa poder, pasobra es ku tin poder real ta esun ku pa su kontenido a yega kaminda e ta) ta pasa den mente ora ku bo tuma nota dje transformashon ku hopi aktor polítiko ta reflehá.
****
Pa lokual ta e rabiamentu, zundramentu i atakenan insólito riba mensaheronan, entre kual nos ku ta posishoná krítiko riba diferente asuntu, lo siguiente. Mi ta konsiderá e echo ku nan ta rekurí na e aktonan kanibalista en bes di bini ku argumentunan pa desbaratá ponensia nada mas ku afirmashon di e nivel ku nan tin. Mi a mira hopi drenta manera muska morto, haña boka grandi pa despues nan pèrdè atrobe den e skuridat for di kual nan a sali.
****
Skina di Sorti ta ripití ku nos meta ta di fomentá un desaroyo di pensamentu krítiko den komunidat i komo tal nos no ta pro ni kontra persona, pero ta sostené òf rechasá desaroyo, posishon i desishon. Te mañan ku poder di Dios. Kòrda ku bo kontribushon dirigí na Skinalaprensa53@hotmail.com ta bon biní.