Submitted by admin on Wed, 23/04/2008 - 23:39.
WILLEMSTAD – Na e islanan di Antia i na Aruba tin e tradishon, ku ora un hende muri ta der’é huntu ku su kondekorashon (nan) real. Esei ta kontra reglanan establesé, asina e programa NOVA na televishon ulandes a rekòrdá ayera. Un investigashon ku LA PRENSA a hasi awe riba e situashon na Kòrsou a saka afó, ku aki niun hende no sa mes di e regla. Masha hende a bai derá kaba ku nan kondekorashon, siendo ku esei ta kontra lei.
E programa NOVA a mustra ku na Ulanda mes hopi hende ta lubidá riba e regla ku e kondekorashon ta un kos temporal te ora e hende muri. Es mas, hopi hende a haña rel ora e programa a revelá, ku ora e hende muri i entregá e kondekorashonnan bèk, tin biaha nan ta re-prosesá nan i bolbe entregá nan di nobo, dependiendo di kondishon físiko di e kondekorashon.
Na Ulanda ora un hende ku a haña kondekorashon muri, mesora nan ta haña un karta di Kanselerij der Nederlandse Orden, kaminda ta traha i atministrá e kondekorashonnan pa nan entregá nan bèk. Tin algun hende na Ulanda ku no a kumpli, pasobra miéntras tantu nan a dera e hende ku e kondekorashon. Por habri un graf solamente ku outorisashon di Ministerio Públiko. Otronan no a reakshoná mes, pasobra nan no por imaginá nan mes ku ta pidi e kondekorashonnan aki bèk. “Ta un regalu tòg i bo no ta duna un regalu bèk”, asina kasá di Wim Duisenberg, eks presidente di Banko Sentral di Ulanda i di Oropa a bisa e programa NOVA. Sra. Duisenberg a mustra yen di kondekorashon ku su kasá a haña di diferente pais i ta na Ulanda so tin e regla ku mester entregá e kondekorashon bèk. E viuda a bisa, ku si nan mester eksigí pa e manda e kondekorashon ulandes bèk, e lo paga pa esei. Ta posibel pa paga pa e kondekorashon. Mas altu e distinshon ta, mas haltu e preis ta. Den parlamentu ulandes tin miembronan ku no ta di akuerdo ku e situashon aktual. Nan kier kambia lei di tal forma, ku e kondekorashon ta bira propiedat di esnan ku ta keda atras.
LA PRENSA a buska mas informashon awe mainta riba e kaso na Palasio di Gobernador ku ta entregá e kondekorashonnan tur aña, nan a referí nos na Kanselarij der Nederlandse Orden na Den Haag.
Den entrevista ku LA PRENSA a tene awe mainta ku hefe di e Kanselarij, Jan van Ingen, el a keda un poko sorprendí pa e pregunta, si na Antia i Aruba tambe ta entregá nan kondekorashonnan bèk manera regla ta bisa. El a splika, ku den e lei di Reino ta establesé klaramente, ku esnan ku ta keda atras mester entregá e kondekorashon bèk. “Mi no ta riska bisa si nos ta haña for di Antia i Aruba tambe. Loke mi sa ta, ku na Ulanda e Munisipionan (Gemeente) ta outomatisá di tal forma, ku asina ku registrá ku e resipiente a bai sosegá ta sali un karta pa e famianan pa nan entregá e kondekorashonnan bèk. Ta un proseso digital ku na Antia i Aruba no ta establesé ku nos entidat”, asina Van Ingen a bisa.
Dos hende ku nan famia a muri i ku a haña un kondekorashon, no tabata na altura di e regla. Un di nan a bisa ku su ser kerí a bai graf ku di dje. Un otro a bisa ku e no sa di e regla. “Mi tin’e bunita wardá komo regalo”, asina el a bisa.
Miéntras tantu e siman aki lo tin un áwaseru di kondekorashon real atrobe na Ulanda, Antia i Aruba. E seremonia ta tuma lugá mas tempran e aña aki komo ku otro siman tin diferente dia liber. No kier a kore riesgo ku e resipientenan no t’ei i por lo tantu no por risibí e kondekorashon personalmente huntu ku nan famia. Na Kòrsou e seremonia lo tuma lugá na Palasio di Gobernador djabièrnè mainta tempran.