Submitted by admin on Fri, 09/05/2008 - 23:32.
WILLEMSTAD - A yega momentu ku berdaderamente tur hende mester hala faha mara. Preis di energia den nos pais lo bai subi den un forma sin presedente. Preis di awa, koriente, gasolin i diesel lo subi komo konsekuensia di e hecho ku preis di krudo, ku ta e materia prima pa produsí e produktonan aki ta subiendo den forma bárbaro riba merkado mundial. Preis di krudo e siman aki a yega kaba 122 dollar i mei pa barí, ku ta un nivel nunka bisto den istoria.
Durante un enkuentro ku prensa ayera tardi, diputado enkargá ku e kòlòm di energia Humphrey Davelaar, diputado pa Asuntunan Ekonómiko Eugène Rhuggenaath i hefe di e kompanianan di energia i utilidat a informá prensa, ku despues di un análisis rígido, no a keda otro rekurso, sino di oumentá preis di awa, koriente, gasolin i diesel.
Manera ta konosí, último dianan Bestuurscollege a tene un buèlta di kombersashon ku diferente instansia ku ta liga ku mundu di energia.
Tambe a papia ku e Komishon di Energia na diferente okashon den e periodo tras di lomba. E komishon aki a studia alternativa i a presentá gobièrnu un pakete di sugerensia ku mester sirbi pa weta si alternativa pa un preis mas abou di energia ta posibel. Entre e ideanan ku a subi mesa, ta pa forma un delegashon pa bai papia ku gobièrnu venezolano òf ku e multinashonal PDVSA pa weta si por haña un preis preferenshal pa krudo for di e pais aki.
Sidney Justiana, kende a representá e komishon ayera tardi, a bisa ku posishon sindikal en todo kaso ta, ku no por introdusí oumento di energia sin mas: un oumento mester ta kompañá pa un maneho sosial prinsipalmente pa esnan di ménos rekurso.
Mester bin, manera el a bisa, ku un kolchon riba kua esnan ku mas tantu ta sinti efekto di e oumento menshoná.
Entrante djaluna awor 12 di mei, preis di gasolin lo subi ku 20 sèn pa liter. Esei ta e promé oumento. Gasolin den un di dos fase lo bolbe oumentá ku 20 sèn, pa yega na total 40 sèn pa liter. Preis di diesel, lo subi djaluna awor ku 20 sèn, e lo subi despues ku 20 sèn mas pa finalmente subi atrobe ku 30 sèn.
“E meta ta, pa pone preis di energia na nivel di preis di merkado”, asina diputado Davelaar a splika.
Direktor di Aqualectra Anthon Casperson a anunsiá, ku preis di awa i koriente tambe lo subi den transkurso di e simannan benidero.
T’asina ku for di febrüari, e kompania a hasi un petishon na Bestuurscollege a adaptá preis di awa i koriente.
“Nos adaptashon sinembargo no tin nada di aber ku oumento fundamental di nos tarifa. T’asina ku e komponente básiko di e tarifa a keda mesun kos. Danki na esfuersonan ku nos a hasi pa logra mihó efisiensia den Aqualectra, nos por a mantené e komponente mesun kos. E úniko kos ku ta bai subi ta e komponente ku tin di aber ku e kombustibel ku nos ta usa pa produsí awa i koriente,” Casperson a splika.
E petishon riba mesa ta, pa oumento tarifa di koriente ku 19 porshento, miéntras ku awa lo subi ku 8 porshento.
Bestuurscollege, entretantu ta buskando intensivamente pa un forma pa suavisá impakto di e oumentonan aki, asina diputado di Asuntunan Ekonómiko, Eugène Rhuggenaath a deklará.
El a bisa, ku ta studiando awor aki kon por yega na alternativanan pa tantu gasolin komo diesel. Ta evaluando uso di produktonan alternativo, manera gas LPG i tambe bio diesel ku en todo kaso ta na un preis mas abou.
Manera a bin dilanti na diferente okashon den pasado kaba, gobièrnu ta preparando un kampaña di konsientisashon, pa mustra komunidat kon pa hasi uso mas efisiente di energia. Nos simplemente no por sigui usa energia manera nos a bin ta hasi tur tempu mas. “Mester adaptá nos sistema di bida”, ta loke diputado Rhuggenaath a ripití ayera.