Submitted by admin on Sat, 10/05/2008 - 17:12.
WILLEMSTAD – “Despues di inventarisá i kategorisá diferente punto di atenshon di diferente retonan den enseñansa, djaweps último huntu ku 9 direktivanan di skol den enseñansa di fundeshi, a disidí ku mester di métodonan ku mester ta disponibel na papiamentu i a tuma medida relámpago pa instruí Fundashon Planifikashon di Idioma pa produsí den forma aselerá métodonan na papiamentu”, asina diputado Alcalá-Wallé a duna di konosé. Banda di esei a palabrá ku pa loke ta trata materialnan lo sinta ku Fundashon Material Pa Skol pa wak den ki grado por duna kontenido na produkshon di mas buki.
Manera konosí, ora a inventarisá e problema den enseñansa di fundeshi a disidí, ku si e método no bini pa mei próksimo, direktiva ta hañ’é obligá na siña e mucha lesa na un manera responsabel ku no ta den idioma materno, pasobra no a haña e materialnan primintí. Manera direktora di Direktiva di Skolnan Katóliko a bisa: ‘als het niet kan zoals het moet, dan moet het zoals het kan’. Simplemente no tin material i pa e motibu ei a tuma e desishon pa den grupo 3 pa kuminsá lesa i skirbi na ulandes, pasobra no por stroba e muchanan den nan desaroyo. Segun e direktiva no tin otro opshon.
No a produsí e partinan di e material provisorio ni no a bini e método nobo i moderno pa siña e mucha lesa i skibi den su propio idioma. E método primintí pa duna ulandes komo idioma straño tampoko a keda produsí. Esaki a pone ku skolnan tin 4 aña ta purba adaptá i desaroyá material nan mes segun nan mes wisio. Direktiva a sigui midi i evaluá i a yega na e konklushon ku e situashon aki no por sigui asina mas. “Si nos no por duna skolnan e hèrmèntnan básiko, no por eksigí di nan pa nan hasi milager.” Pues a disidí ku entrante ougùstùs ta usa e métodonan di papiamentu ku si ta disponibel pa grupo 1 i 2 i lo mester pone disponibel métodonan pa kubri e proseso di alfabetisashon di mucha for di grupo 3 bai ariba. No tin esaki na papiamentu, pues ta hasié na ulandes, paso no por stagna e proseso básiko di alfabetisashon pa motibu ku no tin material den nos mes idioma. Na ulandes tin mas ku un método trahá dor di profeshonal pa por duna e maestro un guia den alfabetisashon di e mucha.
Mas aleu diputado Alcalá-Wallé a papia ku e direktivanan riba e proseso di formashon ku ta durando hopi largu i lo sòru pa un set di maestro kaba ku nan estudio na ougùstùs i desèmber próksimo, ku ta 4 modulo. E di 5 modulo ta bini ainda p’asina nan kustumbrá ku e sistema nobo.
Pa loke ta trata e posishon di kabes di kleuterschool i kabes basisschool, esta kordinadónan di siklo 1 i 2, e diputado a bisa ku mester wak kon ta resolvé e problema. Aki tambe tin puntonan di atenshon ku mester resolvé, pasobra e ta krea intrankilidat den enseñansa. Aki dos siman lo sigui atendé e puntonan aki i otro retonan, asina e diputado a konkluí.