Submitted by admin on Tue, 13/05/2008 - 18:12.
Skina di Sorti, awe djamars 13 di mei di 2008, ta kuminsá ku deseá un i tur un bon dia. Den bida, ounke por dura poko, bo ta paga pa e desapuntonan ku bo ta kousa. Den polítika, keda sin kumpli ku e persepshon ku bo krea serka di elektorado ta resultá den rechaso. E aktual koalishon su kaida den popularidat ta ser kamuflá pa presensia di un lider di tendensia karismátiko manera ta e kaso ku Emily de Jongh-Elhage.
****
PAR a kai den un “trance” di defendé lokual ta wòrdu hasí en bes di sòru di hasi lokual partido i lider polítiko di PAR en partikular a primintí e komunidat. Nivel di bida no ta mehorá (no por kulpa PAR pa e impakto di desaroyo global, pero bon maneho ta enserá mira padilanti i esei no a sosodé) i kalidat di gobernashon ta kuestionabel.
****
PNP na nivel insular ta sinta ku konsekuensia di mal eskoho di kartera i despues un mal aserkamentu stratégiko pa e karteranan skohe. Diputado Humphrey Davelaar a sali ku demasiado pretenshon riba kosnan (nombramentu na Selikor) ku internamente koalishon ta vulnerabel riba dje.
****
FOL di su parti no a asumí e papel den sombra ku ta korespondé un partido ku a haña sla formal di elektorado. FOL a hasi mal uso di su posishon klave denter di koalishon dor di e rivalidat insano entre MAN i PAR. Un rivalidat ku riba término korto a duna FOL un posishon di poder denter di koalishon.
****
Den un koalishon ku pretenshon distintivo (di kalidat i no kantidat), bo ta fèrwagt proksimidat pa lokual ta kantidat di akshon i ekselensia pa lokual ta e manera ku ta akshoná i nivel di lokual keda produsí. Efektividat (ménos akshon, pero mihó resultado) i efisiensia (ménos desperdisio) mester ta e lokual mester reflehá den e lokual ta wòrdu hasí.
****
Tomo di desishon den Bestuurscollege riba e aspektonan ku nan mes a krea mas espektativa riba dje no a kumpli ku e pretenshon di kalidat. Intenshon polítiko a prevalesé riba meta di gobernashon. E mesun estilo di “one man show” ta visibel kaminda miembronan di koalishon ta papia di mas, promé ku tempu i riba kosnan irelevante (pa e aspekto gubernamental) i ta problemanan tantu polítiko komo gubernamental (“bestuurlijk”).
****
Nombramentu na DOK i Selikor ta ehèmpel klásiko di papiamentu di mas i promé ku ora riba kosnan ku den seno di koalishon no tabata tin, no tin i probablemente lo no tin uniformidat riba dje. Diputadonan Mike Willem MBA di PAR, Eugène Rhuggenaath MBA di PAR, Humphrey Davelaar di PNP i Anthony Godett di FOL a hinka nan mes den problema ku papiamentu.
****
Ku diputado Zita Jesus-Leito MBA a i ta konfrontá problema ku e proseso estatal no ta pasobra e ta papia di mas òf ta for di órden ku su profilamentu, pero pasobra e kartera ta unu polítikamente kargá. E diputado mas asertá na nivel insular ta drs. Marilyn Alcalá-Wallé. E ta radia vitalidat i ta basta al kaso.
****
Den Konseho Insular, frakshon di PAR a kue un tendensia di politikeria tene duru kaminda nan lo mester a balansá e lokual ta pasando den seno di Bestuurscollege. Nan tin responsabilidat kolektivo pa gobernashon i no por mantené e distansia ku parlamentarionan tin di mantené pa e aspektonan ehekutivo. E manera ku algun miembro ta haña di mester defendé lokual gobernantenan ta hasi i bisa na algun okashon ta te hasta repugnante.
****
Mi a denunsiá den mi kolumna di djaluna ku den e kestion di desaroyo di e área di Rif, tin proseder gubernamental ku ta un violashon flagrante di reglanan di bon gobernashon. Tin falta di transparensia i un proseder ku no ta reflehá un aserkamentu metódiko, serio i kuidadoso. Tin sufisiente konosementu den seno di Bestuurscollege pa asumí ku no tin kestion di no sa mihó, pero di kombinensia polítiko.
****
Si tin un aserkamentu ku ta reflehá e pretenshon di ta di kalidat, Bestuurscollege mester a kuminsá ku mustra e kriterionan ku ta apliká pa yega na duna un òf otro grupo konseshon pa desaroyá un área. Kestion di tur webu den e mesun makutu sigur no ta reflehá gobernashon di kalidat. Mester a papia riba kalidat di e makutu (‘houder”) i einan e faktornan di riesgo ta bini na órden.
****
Pa falta di un aserkamentu metódiko, den formashon di e konstelashon di gobièrnu i den ehekushon di maneho, hopi desishon ta tuma lugá a base di kriterionan ku no por pasa eskrutiño for di e bista di bon gobernashon. Intento di intimidashon i ponementu di peso polítiko den balansa ta aspektonan ku ta reflehá mediokresidat en bes di kalidat.
****
Tin masha hopi falta di transparensha pasobra tin reglamentu di kos en bes di evaluashon kouteloso i rashonal di alternativa. Sin sufisiente prueba pa kalifiká sierto asuntunan komo akto koruptivo, mi ta limitá mi mes na denunsiá ku tin “de schijn van het kwaad” ora ku gobièrnu no ta apliká koutela den kaso di intermediario ku historial di aktonan koruptivo. Pa esei si tin dokumentashon amplio.
****
E lokual ta mas lamentabel ta e echo ku nos mes ta duna polítikonan ulandes manera Hero Brinkman di PVV, instrumento pa stigmatisá. En bes di mustra e determinashon pa praktiká bon gobernashon, tin un aktitut ku segun mi mester wòrdu kalifiká komo yamamentu di malora.
****
Nos no ta biba den tempu di kouchi boulo ku por tuma hende hasi. Tur hende sa kiko ta pasando tras di kòrtina i un grupo ta laga kos bai, pasobra nan ta spera di piki un garna den banda, un otro grupo ta fanátiko ku temporalmente ta blindá i e grupo mas grandi ta sinta warda e momentu pa hasi kuenta ku esnan ku ta kera di keda abusá di nan posishon.
****
Si pone un referèndem pa ratifiká desishonnan den e proseso estatal, e probabilidat di un reglamentu di kuenta, tal manera a sosodé na 1993, ta enorme. Despues di tres lustro ku un multitut a sklama pa “ruime op de boel”, tin kosnan pió ta sosodé. Si na 1993 tabata tin maneho “sloppy”, awor tin mal intenshon i tapamentu di kara pa mal intenshon i mal influensia.
****
Ta e kosnan ku awe ta pasando a motivá un Stanley Cratz bini ku su seri di programa titulá “Is Curaçao te koop”?
****
Skina di Sorti ta ripití ku nos meta ta di fomentá un desaroyo di pensamentu krítiko den komunidat i komo tal nos no ta pro ni kontra persona, pero ta sostené òf rechasá desaroyo, posishon i desishon. Te mañan ku poder di Dios. Kòrda ku bo kontribushon dirigí na Skinalaprensa53@hotmail.com ta bon biní.