Submitted by admin on Wed, 14/05/2008 - 17:34.
BEIJING – China a spera ku 2008 lo bira un fiesta ku ta dura, un periodo pa disfrutá di e kandela olímpiko ku e Weganan Olímpiko ta representá. E aña di Djaka, sin embargo, no a produsí sino tragedianan natural i problemanan ku a pone e direkshon komunista di e pais na prueba.
E temblor di magnitut 7,9 ku a sakudí e provinsia di Sichuan djaluna, ta solamente un di e desasternan ei i e lidernan chines, ku a spera di konsentrá nan mes eksklusivamente den e evento olímpiko, ta enfrentando un ola di difikultatnan.
“E Weganan Olímpiko ta un importante símbolo di e esfuersonan chines pa pone su mes na nivel ku restu di mundu”, Roger Des Forges a bisa, historiadó spesialisá na China di e Universidat estatal di New York ku sede na Buffalo.
“Pero pa mayoria di e chinesnan, e ta un kos sekundario kompará ku e deseonan di logra un mihó kalidat di bida. Riba e desaster manera esaki, e hendenan ke mira kon e gobièrnu ta respondé”, el a agregá.
Gobièrnu a reakshoná rápidamente i poko ora despues di e temblor, e promé minister Wen Jiabao a biaha pa e provinsia di Sichuan pa opservá e trabounan di reskate i asistensia. Papiando for di e siudat di Dujiangyan, kaminda un skol a kai den otro i dera komo 900 studiante, Wen a rekonosé ku e pais ta enfrentá “un reto spesial”.
E problemanan a kuminsá poko promé ku e Aña Nobo Lunar di febrüari, ora e pió nevadanan den sinku dékada a kai den sentro i sur di e pais, dos region masha hopi poblá. Tabatin kantidat di morto, baimentu di koriente di siudatnan kompleto i algun shen mil hende a keda pegá den temporada di vakashon.
Gobièrnu, di otro banda ta lucha kontra e inflashon alarmante na mes momento ku e ta perkurá pa drecha e imágen internashonal di su produktonan, afektá pa un seri di skandalnan ku a obligá pa retirá di e merkado di artíkulo i kuminda kontaminá o dañá.
Na mart tabatin un enorme protesta anti gobièrnu, siguí pa disturbionan na e kapital di Tibet, Lhasa, ku a plama pa otro regionnan tibetano na wèst di China. Tabata e pió manifestashonnan kontra e régimen den kasi dos dékada.
E represhon ku outoridatnan chines a ordená a ser kondená unánimamente den eksterior i a kousa otro kuestionamentu di e situashon di derechonan humano na China i di su kòntròl na Tibet. China a bisa, ku den e disturbionan a muri 22 persona, pero gruponan di defensa di e tibetanonan ta afirmá, ku nan tabata hopi mas tantu.
Miles di sòldánan a ser despachá na diferente punto di e pais pa para e protestanan i trese òrdu bèk. E movishon a pone ku e krítikanan na China ta sigui pa su aktitut kontra Tibet.