Submitted by admin on Mon, 30/06/2008 - 20:01.
Rekonosé ku rasismo ta internalisá na Kòrsou tambe
Semper ta interesante pa opservá kon na Kòrsou ta drai rònt di sierto realidat, miéntras ku tur hende si nan ke, por identifiká un òf otro indikashon di rasismo na Kòrsou. Den último dos dianan tabatin sufisiente kòmbersashon den vários sírkulo riba diskriminashon i rasismo. Interesante ta, ku muchu di esnan ku por hasi un diferensia den nos komunidat, ku ta duna testimonio di nan eksperensia ku rasismo, tin hopi biaha kurashi pa hasié ketu ketu bou di otro, ku miedu pa por keda indiká komo hende ku kompleho òf hende ku no meresé di a yega na e bon posishon ku nan tin.
I aya banda tin mas hende ku públikamente a ekspresá masha hopi kos pa ekspresá nan repudio pa loke a pasa, pero niun no a riska na atendé ku nos realidat. Esei kaminda ku, sin nan ke, nan a demostrá parti di e rasismo internalisá ku ta bibu bibu serka nos tambe.
Loke mi a spera despues di e suseso ku a pèrmití papiamentu públiko/abiertamente riba rasismo na Kòrsou tabata un akshon real i inmediato di esnan konserní kontra di un akto kriminal abierto ku a tuma lugá riba nos isla; komo demostrashon di kon nos ta atendé, ku lei den man, ku kosnan ku no por ta aseptabel i tambe spesífikamente kon lo bai sigui atendé ku tur forma di ekspreshon di rasismo den futuro.
Ami tambe ta bibando konsientemente na Kòrsou, basá riba un eskoho ku no tin mihó lugá na mundu pa biba. Aki nos tur ku ke ta biba kómodo den un ambiente kaminda tin hende ta sinti i ta aktua for di e pensamentu ku nan ta mihó, pasobra nan koló ta poko te hopi habrí i otronan ku ta sinti nan ménos, pasobra nan koló ta skur kla te hopi skur. Konsiderá esaki nos mihó sekreto públiko skondí.
Mi tabata pensa basta dia kaba, relashoná ku nominashon di Barack Obama na Merka i siguiendo desaroyo ekonómiko na Kòrsou, pa skibi kon notabel rasismo ta bibando serka nos. Papiando ku algun hende ku mester sa mihó mi a tende pa legumai lanta e tópiko ei, pasobra aki na Kòrsou si nos no tin diskriminashon. I e opservashon ei lógikamente ta bini semper di hende ku ta kai den e grupo privilegiá ku difísil lo sinti rechaso pa motibu di su aparensia físiko natural òf un hende ku ta konsiderá su mes privilegiá.
Awor: ta ken por disidí pa un hende kon e ta eksperensiá biba na Kòrsou? Pasobra tin asta hende kende ku tur bon intenshon ta ekspresá remarkenan públikamente i sin pensa ku ta duna atenshon ku nan no ta konsiente ku loke nan ta papia ta ofensa pa un grupo grandi. I nan por hasi esaki públikamente, pasobra tòg no sa tin sanshon legal ni sosial. I realisá ku no ta posibel segun lei den ningun pais sivilisá pa abiertamente skapa, si bo ekspresá menospresio òf kualke remarke negativo kontra di otro rasa, religion i pueblo. Pa esnan ku ainda no ta komprondé kon internalisá nos rasismo ta, algun ehèmpel visibel i resien di rasismo internalisá bibu bibu na Kòrsou:
- Pa moda ta hasi operashonnan pa haña aparensia europeo;
- Un empleado di koló ta bisa na boka grandi den públiko ku e si no ta traha pa neger;
- Un hende ku ta traha komo lider di mucha ta ekspresá trankil ku e no gusta mucha pretu;
- Empleado di un empresa ku ta reklutá personal mester keda ketu ora su superiornan indik’é ku ta esnan ku koló mas kla por keda aseptá ora nan apliká;
- Apesar di avisonan internashonal por kumpra aki tambe ketu bai krema pa hasi koló mas kla posibel, miéntras tin prueba ku e krema aki tin daño serio pa salú públiko;
I no papia mes di e ekspreshon masal públiko kontra di kabei duru, tapá bou di kapa di beyesa eksterno.
Kòrsou ta un lugá úniko kaminda hendenan por biba bon i na nivel aseptabel sin hasi diferensha di for di unda bo a bini. Pero ken ta responsabel pa mantené e situashon ku nos ta aden i ken ta responsabel pa hasi diferensia konstruktivo real ora ta trata di rasismo internalisá? Lagami sa.
Bon siman i lesa m i blòg riba www.notabel.com.
Por komuniká ku Reyna Joe na info@notabel.com.