Home
General News of Curacao
Curacao Police News
Curacao Politics News
Curacao Judicial News
Curacao Sports News
Curacao Entertainment News
Aruba News
Bonaire News
StMaarten News
Holland News
International News
Obituary
Skina di Sorti
Lorito
Micho
Curacao Horoscope


User login

Who's online

There are currently 0 users and 267 guests online.
Google

Skina di Sorti, awe djabièrnè 1 di ougùstùs di 2008


Submitted by admin on Fri, 01/08/2008 - 22:34.
Skina di Sorti, awe djabièrnè 1 di ougùstùs di 2008, ta kuminsá ku deseá tur hende un bon dia. Ku un luna ainda di tempu pa kaba di prepará e presupuesto pa aña 2009, gobièrnu tin oportunidat amplio pa usa e instrumento mayó di maneho aki komo instrumento pa inisiá un kambio den e aserkamentu di gobernashon. Ta oportunidat pa un kambio históriko for di e paradigma polítiko lokal, di bagatelisá reto i eksagerá potensial oportunidat, pa unu ku ta invitá pa traha riba e kosnan ku mester hasi pa bira i keda kompetitivo.
****
E promé parti di e presupuesto 2009 mester ta un kompilashon di e realidat sunú di momentu. Echonan inegabel (“forensic evidence”) en bes di e pretenshon polítiko di e respektivo gobernantenan. Unda realmente nos ta para. No ku prosa so pero ku sifranan ku ta indiká e realidat konforme índisenan generalmente konosí.
****
Kalkulá nos HDI (human development index) i pon’é den un kuadro di komparashon ku region. Mustra kon e faktornan ku a influensiá e respektivo áreanan ku ta definí kalidat di bida a desaroyá i kon nan lo impaktá e nivel di bida sin intervenshon di maneho.
****
Den un di dos parti di e presupuesto pa aña 2009, mester bini e pretenshon di maneho, esta unda gobièrnu ke mira e respektivo índisenan bai i kiko mester hasi pa esei keda realisá. Un indikashon di e esfuersonan ku mester hasi pa logra esaki tambe mester forma parti di e sekshon aki. Den e di tres parti di e presupuesto 2009 mester bini e konfrontashon entre lokual ta rekerí i lokual ta disponibel.
****
Den e di kuater parti mester bini e lokual nos ta yama “beleidsoverwegingen en beslissingen”. Kual ta e prioridat ku gobièrnu ta pone i konsekuentemente kual ta e desishon ku e ta tuma den repartishon di e rekursonan i konsekuentemente e konsekuensia ku esei lo tin den e avanse ku por hasi riba e respektivo karteranan. Ta e ora ei tambe por yega na presupuesto di mas aña, den sentido ku bo ta hasi un proyekshon di avanse den e próksimo periodo a base di e rekursonan ku ta bini disponibel.
****
Ta ora pa kibra ku e aserkamentu di krea persepshon eróneo i peligroso di “rozengeur en maneschijn”. Awor ku ta bai drenta e momentunan di bèrdat i ku kosnan ménos agradabel lo surgi den publisidat pa lokual ta e proseso estatal, mester hasi kosnan “bespreekbaar”. Mester presentá un dokumento ku ta hasi e debate públiko di fondo algu ku hende ke sigui. Divulgá e konsehonan di SER i Raad van Advies pa mas hende por presentá un opinion kalibrá.
****
Konseho di institutonan manera SER i Raad van Advies ta yuda den kalibrashon di opinion. Tantu e posishon di gobièrnu komo esun di otronan ta pone e presupuesto den un kuadro ku ta yega mas i mas serka di e bèrdat pa lokual ta e pretenshon di maneho. Pa buena marcha mi ke pone ku ta e bèrdat den tur área di gobernashon tin ku wòrdu poné den e presupuesto 2009. Un presupuesto mester ta kompletu (tur informashon relevante mester tei) i verídiko.
****
Pa lokual ta e proseso estatal mester di informashon riba entre otro e situashon di konfiansa i kredibilidat. Minister Roland Duncan, algun tempu atras a transmití komo su “belevenis” di e relashon ku e ulandesnan ku tin “gebrek aan geloofwaardigheid onzerzijds”. Algu ku segun mi a bira mas pió ku “mismanagement in de publieke sector”. Ta un realidat ku mester bini riba papel, bira “bespreekbaar” pa por yega na un akuerdo ta kon ta bai drecha e situashon aki.
****
Ta algu ku for di e proseso di ahuste struktural ku IMF, gobièrnu di mr. Miguel Pourier (ku tabata gosa di basta kredibilidat serka e ulandesnan) tambe a sinti “aan de lijve”. Durante dje proseso di ahuste struktural, nos sistema optimista di presupuestá (bagatalisando riesgonan i eksagerando benefishinan), nos representashon inkompleto di situashon finansiero (lagando diferente kompromiso for di estado di kuenta) i nos falta di profundidat den análisis i kompilamentu di datonan pa supstansia lokual nos ta pretendé, a keda deskribí literalmente den “preliminary and final conclusions” di delegashon di IMF.
****
A hala nos atenshon riba e “institutional deficiencies” den tantu e aparato públiko komo den e institutonan di gobièrnu. Awe e realidatnan aki ta mas prominente en bes di a disminuí. Ku e ulandesnan a insistí riba e instituto “Toezichthouder” no por wòrdu interpretá otro ku no ta un deskonfiansa den funshonamentu di nos mes institutonan. No ku e institutonan ta karesé di hende kapasitá, pero ku desgrasiadamente tin un frekuente formulashon di konseho ku ta polítikamente korekto pero insufisiente pa por aktua riba dje.
****
En bes di depolitisá entidatnan ku a keda independisá, a politisá nan mas ku nunka. Nos ta hopi kaso di metementu polítiko den entidatnan di gobièrnu. Mester ta mas ku kla ku ta insólito ku ta den reunion di koalishon tin di disidí riba asuntu di nombramentu den lokual mester ta un entidat ku responsabilidat hurídiko propio i ku ta wòrdu suponé di ta wòrdu manehá segun reglanan komersial? Ta kuantu mas tin di “drag on” ku DOK, Selikor, Aqualektra i DROV?
****
No ta insólito i te hasta un lokura ku ta chika plaka for di empresanan di gobièrnu pa evitá di mester tuma desishon komo konsekuensia di subida irevokabel di kosto di kombustibel riba merkado global? No ta lógiko ku nos ta krea mas deskonfiansa den nos kapasidat pa atendé ku nos asuntunan en bes di kita e deskonfiansa ku t’ei kaba?
****
E proseso estatal ta keda representá un otro oportunidat pa “come clean” i partisipá na komunidat ku tin di drenta un fase di dal algun stap patras pa wak kon ta bai avansá den futuro. E kantidat di bia ku mester a revisá e fecha di introdukshon dje realidat estatal nobo i ahustá presupuesto pasobra ainda kos no ta kla, ta indikashon ku e aserkamentu hiba no t’esun indiká. Pues mas ku nunka ta ora pa prediká “bloed, zweet en tranen” en bes di “rozengeur en maneschijn”. Ta ora pa fomentá un kambio drástiko den mentalidat.
****
Miéntras esei no sosodé, miéntras e mensahe ku dirigentenan na Antia ta manda pa komunidat, no reflehá e seriedat di e situashon sosio ekonómiko i sosio kultural di pais, nos ta fomentá mas deskonfiansa. E problema no ta e intenshon ekspresá dor di e dirigentenan polítiko den e proseso estatal.
****
Mi ta bolbe duna dirigentenan polítiko un biaha mas na konsiderashon pa bai mesa ku otro pa definí e situashon di pais komo unu di krísis pa por yega na algun resolushon ku ta kibra e “fatal embrace” ku “de politiek” a hinka su mes aden. Ni koalishon, ni oposishon lo no tin alternativa gubernamental.
****
Skina di Sorti ta ripití ku nos meta ta di fomentá un desaroyo di pensamentu krítiko den komunidat i komo tal nos no ta pro ni kontra persona, pero ta sostené òf rechasá desaroyo, posishon i desishon. Te mañan ku poder di Dios. Kòrda ku bo kontribushon dirigí na Skinalaprensa53@hotmail.com ta bon biní.

Score: 0.0, Votes: 0