Submitted by Drs. Bèrdat on Sat, 19/05/2007 - 14:41.
Korupshon ta pará pa ser putrí den un e ser di un òf mas hende. Ora ku un individuo ta konsentí, sea pa benefisio di su interes pèrsonal òf pa interes dje grupo na kuá e ta pèrtenesé, pa ambishon, pa maluzo di poder, pa oportunismo, e individuo akí ta tresé daño na otro individuonan i gruponan i també na sosiedat i ta trapá derecho di otronan, ku por ta grupo- òf sosiedatnan, i a lo largo tachá lalidat di bida di otronan i establesé òf promové inhustisia individual, di grupo òf di sosiedat.
Korupshon, mas aínda, mará ku poder ta desbalansá sosiedat den tur aspektonan sosial. E ta kibrá e ekilibrio hustisial. Akí integridat ku ta e garantía pa hustisia sosial i inidividual ta hañá un bòftá dor dj'esnan kulpabel na korupshon. Ora ku previlegio komó resultado dje korupshon akí ta wòrdu duná n'esnan ku símplemente ta wòrdu previlegia, nó pasobra nan ta integro, serio den nan trabòu, iluminá, nan tin un karakter servisial, nan ta independiente pa lográ un meta p'e kolektividat ku ta nan sosiedat, sin ambishonnan pèrsonal ku tur bia ta resultá den kosnan maligno, peró pasobra nan ta pas pèrfekto den e pèrsèpshon robes ku poseshon di un título tur bia ta nifiká ser apto, un koló blanku òutomátikamente ta kondusí na previlegio djesnan k'e koló akí, amistat polítiko òutomátikamente tin ku nifiká un bon "beoordeling", oportunismo pèrsonal lokual ta un karakterístika mental djesunnan ku tin e poder i falta di balor- i normanan.
Esnan ku ta praktiká e mentalidat akí i a konsekuensia djesakí manifestá e kondukto ariba menshoná akí ta establesé i promové korupshon, demotivashon, inhustisia pa tantu individuonan komó gruponan ku a lo largu ta pèrhudiká un sosiedat i okashoná inhustisianan sosial.
Inhustisianan sosial ta kondusí nan trapamentu dje derechonan humano internashonal ku á i tá wòrdu establesé den e afan internashonal di gruponan sivilisá pa por tresé i partí igualmente hustisia den sosiedatnan ku ke kontá nan mes na sernan ku a alkansá un grado haltu di sivilisashon humano.
Inhustisianan sosial ta benefisiá esnan egoísta, falsu, oportunista, vanidoso, bandolero, putrí di p'aden, sinbèrguensa, insinsero, probechadó, oportunista, esnan kargá ku prewisio sin niun base, esnan ku ta sospechá sin niun base, e korumpidónan, esnan ku ta bendé nan alma pa kosnan di mundu, esnan spantá pa nan korupshon no wòrdu deskubrí i den un palabra esnan ku ta representá maldat, pues esnan sin balor- i normanan